DE FLITSEN

Dit toont aan dat in deze hemelse lampen een wonderbaarlijke orde heerst en dat zij met uiterste zorg worden onderhouden. Het is alsof hun stoomketel een onuitputtelijke hel is die hun hitte levert zonder licht, terwijl hun aandrijfkracht en centrale fabriek een voortdurende hemel is die hun licht schenkt. Door de hoogste manifestatie van de Namen al-Hakem en al-Hakīm blijven zij ordelijk branden.

 

En zo ook — naar analogie — wordt dit universum, volgens de zekere getuigenis van honderden wetenschappen, versierd met ontelbare wijsheden en doelstellingen binnen een volmaakte orde. En met die wonderbaarlijke en allesomvattende wijsheid heeft Hij de orde en wijsheid van het gehele universum zelfs in het kleinste levende wezen en in één enkel zaadje in miniatuurvorm samengebracht.

 

En het is duidelijk en vanzelfsprekend dat het op welgeordende wijze nastreven van doelen, wijsheden en belangen alleen kan plaatsvinden door keuze, wil, bedoeling en bewuste beschikking — en op geen andere wijze. Het kan niet het werk zijn van onbewuste oorzaken en van de natuur, die geen keuze, wil, bedoeling en bewustzijn bezitten; evenmin kan hun inmenging daarin worden aangenomen.

 

Daarom is het onbeschrijfelijk wat voor een vreemde onwetendheid en waanzin het is om, ondanks al deze ontelbare ordeningen en wijsheden in alle schepselen, een Bewuste Handelende en een Alwijze Schepper te ontkennen.

 

Inderdaad, als er in deze wereld iets bestaat dat het meest waanzinnig is, dan is het dit ongeloof. Immers, zelfs de meest blinde onwetende begrijpt dat het niet zien en niet kennen van Hem, terwijl de ontelbare ordeningen en wijsheden in de schepselen van het universum getuigen van Zijn bestaan en eenheid, een uiterste vorm van blindheid en onwetendheid is.

 

Ik durf zelfs te zeggen dat onder de ongelovigen de sofisten — die het bestaan van het universum ontkennen en daarom voor dwaas worden gehouden — de verstandigsten zijn. Want aangezien het onmogelijk is het bestaan van het universum te erkennen zonder te geloven in Allah, de Schepper van het universum, zijn zij ertoe overgegaan het universum zelf te ontkennen.

 

Zij ontkenden zelfs zichzelf en zeiden: “Er bestaat niets.” Door het verstand op te geven, hebben zij zich — onder het mom van verstand — gered van de grenzeloze redeloosheid van andere ontkenners en zijn zij in zekere zin dichter bij de rede gekomen.