DE BRIEVEN

De Vijftiende Brief

Ali (ra) nam adālet-i mahza als uitgangspunt en verrichtte zijn idjtihād op basis daarvan met betrekking tot de gebeurtenissen, zoals dat ook het geval was in de tijd van de kaliefen Abu Bakr en Omar (ra).

Zijn tegenstanders daarentegen zeiden: “In de tijd van deze beide kaliefen liet de zuiverheid van de Islam adālet-i mahza nog toe. Maar naarmate de tijd vorderde, werd het zeer moeilijk om adālet-i mahza nog als bestuursprincipe te laten gelden. Aangezien er verschillende volkeren tot de Islamitische gemeenschap waren toegetreden die nog zwak en kwetsbaar stonden in het Islamitische maatschappelijke leven, hebben wij onze idjtihād verricht op basis van adālet-i izāfiyya, die zogenaamd volgens het principe ‘het mindere van twee kwaden’ gerechtvaardigd is.”

Omdat deze meningsverschillen over idjtihād zich mengden met de politiek, zijn zij uiteindelijk uitgelopen op gewapende strijd.

En omdat deze idjtihād uitsluitend omwille van Allah en het belang van de Islam was verricht, en de strijd vanuit idjtihād is opgelaaid, kunnen wij zeggen dat zowel degenen die doodden als degenen die gedood werden met het paradijs zijn beloond en hun beloning hebben ontvangen. Hoe juist de idjtihād van Ali (ra) ook was en hoe onjuist die van zijn tegenstanders ook was, zij hebben daarvoor geen bestraffing verdiend. Immers, wie met zijn idjtihād de waarheid vindt, krijgt twee beloningen; wie de waarheid niet vindt, krijgt één beloning, namelijk de beloning voor zijn idjtihād, die een vorm van aanbidding is; hij wordt verontschuldigd voor zijn vergissing.

Een geleerde onder ons, wiens woorden gezag hebben, zei in het Koerdisch:

​ژِى شَرِّ صَحَابَانْ مَكَه قَالُ و ق۪يلْ ۞ لَوْ رَا جَنَّت۪ينَه قَاتِلُ و هَمْ قَت۪يلْ

Met andere woorden: “Verspreid geen roddels over de strijd tussen de ashāb, want zowel degenen die doodden als degenen die gedood werden, zijn allen het paradijs binnengetreden.”

Wat adālet-i mahza en adālet-i izāfiye betreft, deze kunnen als volgt worden toegelicht:

مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَم۪يعًا