De Twintigste Brief

Inderdaad, de handelingen die wij in elk seizoen op het aardoppervlak waarnemen, getuigen van het feit dat het scheppen van het grootste, voor de macht waaruit deze handelingen voortkomen, even gemakkelijk is als het scheppen van het kleinste. En dat het scheppen en besturen van talloze individuen even gemakkelijk is als het scheppen en besturen van één enkel individu.

Het derde punt: voor de macht van de Almachtige Schepper, Wiens werken en handelingen in dit universum zichtbaar zijn, is het scheppen van het geheel even gemakkelijk als het scheppen van het kleinste deel ervan. Het scheppen van een geheel dat uit vele individuen bestaat, is even licht als het scheppen van één enkel individu. Zelfs in de eenvoudigste individuele schepping toont Hij de hoogste kunstwaarde.

Het geheim achter de wijsheid van deze waarheid komt voort uit drie bronnen:

De eerste bron: de ondersteuning die uit eenheid voortkomt.

De tweede bron: het gemak dat uit eenheid voortkomt.

De derde bron: de verschijning die uit eenheid voortkomt.

De eerste bron is de ondersteuning die uit eenheid voortkomt. Wanneer één iemand alles bezit, kan hij met de kracht van het geheel elk afzonderlijk deel ondersteunen. Zo wordt het besturen van het geheel even gemakkelijk als het besturen van één afzonderlijke ervan. Om dit geheim gemakkelijker te laten begrijpen, geven wij de volgende vergelijking:

Wanneer een land door één sultan wordt bestuurd, kan die sultan elke afzonderlijke soldaat zo ondersteunen alsof de kracht van een heel leger achter hem staat. En met die steun kan één soldaat zelfs een sjah gevangennemen en, in naam van zijn sultan, boven de kracht van die sjah staan.

Bovendien, omdat het gehele rijk door één persoon wordt bestuurd, kan deze sultan – zoals hij één soldaat of één ambtenaar kan aanstellen en leiden – ook het gehele leger bevelen en al zijn ambtenaren besturen. En omdat het rijk één bestuur heeft, kan hij, wanneer hij wil, alle krachten en middelen van het rijk ten dienste stellen van één individu. Zo vindt ieder individu steun in de machtige hulp van velen.

Maar als het rijk niet door één bestuurder wordt geleid, verandert de toestand geheel. Door het ontbreken van een eenheid van bestuur verliest elke soldaat als het ware een onmetelijke steun; hij wordt van zijn invloedrijke positie teruggebracht en daalt af tot het niveau van een gewone man. Dan wordt het aanstellen en besturen van één soldaat even moeilijk als het aanstellen en besturen van het gehele leger.