De Twintigste Brief

Zodra de aarde het bevel ontvangt, begint zij, uit vreugde over het vervullen van haar taak als een mewlewīDe aanhangers van de Mewlewī-orde die ook wel de draaiende derwisjen worden genoemd, omdat hun ẕikr uit ronddraaiende bewegingen bestaat, teneinde in extase te raken haar ronddraaiende bewegingen uit te voeren. Zo voltrekt zich die toestand met zeer weinig moeite en wordt die grote doelstelling bereikt.

Maar als tegen de aarde wordt gezegd: “Sta stil! Bemoei je daar niet mee!”, en het verkrijgen van die toestand en het bereiken van dat resultaat aan de hemelen zelf wordt overgelaten – dus als dit niet aan Eén, maar aan velen en aan oorzaken wordt toegeschreven – dan zouden de miljoenen sterren, die duizenden malen groter zijn dan de aardbol, iedere dag en ieder jaar in beweging gezet moeten worden, en zouden zij in vierentwintig uur en in één jaar afstanden van miljarden jaren moeten afleggen.

Conclusie: de Koran en de gelovigen schrijven het scheppen en besturen van ontelbare kunstwerken toe aan Sāni-i WāhidAllah, Die met uiterste kunstzinnigheid schept en Die één is. en geloven dat alles rechtstreeks door Zijn macht tot stand komt. Zo bewandelen zij een moeiteloze weg die naar Hem leidt.

Maar degenen die de goddelijke handelingen aan oorzaken toeschrijven, en zelfs het scheppen van één enkel kunstwerk aan talloze oorzaken, betreden een weg die uiterst moeilijk en onbegaanbaar is. In dit opzicht geldt dat de moeilijkheidsgraad van het scheppen van alle kunstige schepselen, die volgens de weg van de Koran aan de orde wordt gesteld, gelijk is aan de moeilijkheidsgraad van het scheppen van één enkel kunstig schepsel, die volgens de dwaalweg aan de orde wordt gesteld. Inderdaad, het tot stand brengen van alles door één enkele Schepper is gemakkelijker dan het tot stand brengen van één ding door velen.

Zoals het besturen van duizend soldaten door één officier even gemakkelijk is als het besturen van één soldaat, zo is het besturen van één soldaat door duizend officieren even moeilijk als het besturen van duizend soldaten; het zou totale chaos veroorzaken.

Het volgende verheven vers smijt deze waarheid als het ware in het gezicht van degenen die de goddelijke handelingen aan oorzaken toeschrijven:

ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلاً رَجُلاً ف۪يهِ شُرَكَٓاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلاً سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلاً اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَAllah brengt een gelijkenis naar voren: een man behoort toe aan meerdere eigenaren, die met elkaar van mening verschillen [en Hij vergelijkt deze], met een man die geheel aan één man is verbonden. Zijn deze twee [aan elkaar] gelijk? Geprezen zij Allah. Echter, de meesten van hen weten het niet. – De Koran 39:29​

سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖيمُ الْحَكٖيمُFeilloos bent U. Wij bezitten geen kennis, behalve wat U ons heeft onderwezen. U bent de Alwetende, de Alwijze. – De Koran 2:32

اَللّٰهُمَّ صَلِّ وَ سَلِّمْ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ بِعَدَدِ ذَرَّاتِ الْكَائِنَاتِ وَ عَلٰٓى اٰلِه۪ وَ صَحْبِه۪ اَجْمَع۪ينَ اٰم۪ينَ وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَم۪ينَO Allah, schenk Jouw vrede en zegeningen aan onze heer Muhammed, aan zijn familie en nakomelingen en aan al zijn metgezellen in overeenkomst met het aantal atomen in het heelal. Amin! En lof aan Allah, de Heer der werelden.​

اَللّٰهُمَّ يَٓا اَحَدُ يَا وَاحِدُ يَا صَمَدُ يَا مَنْ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا  هُوَ وَحْدَهُ لَا شَر۪يكَ لَهُ يَا مَنْ لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ يَا مَنْ يُحْي۪ى وَ يُم۪يتُ يَا مَنْ بِيَدِهِ الْخَيْرُ يَا مَنْ هُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْئٍ قَد۪يرٌ ٭ يَا مَنْ اِلَيْهِ الْمَص۪يرُ بِحَقِّ اَسْرَارِ هٰذِهِ الْكَلِمَاتِ اِجْعَلْ نَاشِرَ هٰذِهِ الرِّسَالَةِ وَ رُفَقَائَهُ وَ صَاحِبَهَا سَع۪يدًا مِنَ الْمُوَحِّد۪ينَ الْكَامِل۪ينَ وَ مِنَ الصِّدّ۪يق۪ينَ الْمُحَقِّق۪ينَ وَ مِنَ الْمُؤْمِن۪ينَ الْمُتَّق۪ينَ اٰم۪ينَO Allah! O Enige! O Ene! O Onafhankelijke! O Degene buiten Wie geen god bestaat! Hij Die de enige is, Die geen partner heeft! O Degene aan Wie het gehele rijk toebehoort en alle lofprijzing toekomt! O Degene Die het leven en de dood schenkt! O Degene Die de levende is en niet sterft! O Degene in Wiens macht zich al het goede bevindt! O Degene Die almachtig is over alles! O Degene tot Wie onze bestemming is! Omwille de waarheid van deze woorden, maak degene die deze verhandeling verspreidt en zijn vrienden en de auteur ervan, Said, tot degenen die Jouw eenheid in volkomenheid erkennen, tot de waarheid zoekende getrouwen en tot de godvrezende gelovigen. Amin!​

اَللّٰهُمَّ بِحَقِّ سِرِّ اَحَدِيَّتِكَ اِجْعَلْ نَاشِرَ هٰذَا الْكِتَابِ نَاشِرًا لِاَسْرَارِ التَّوْح۪يدِ وَ قَلْبَهُ مَظْهَرًا لِاَنْوَارِ اْلا۪يمَانِ وَ لِسَانَهُ نَاطِقًا بِحَقَائِقِ الْقُرْاٰنِ اٰم۪ينَ ٭ اٰم۪ينَ ٭ اٰم۪ينَO Allah. Omwille het mysterie van Jouw eenheid, maak degene die dit boek verspreidt tot een ver-spreider van de diepe waarheden van Jouw goddelijke eenheid, maak zijn hart tot een plaats waar-op de lichten van īmān zich manifesteren, doe zijn tong de waarheden van de Koran uitspreken! Amin! Amin! Amin!